Cofamy zegarki, ale czy cofamy też czas? Przed nami przejście na czas zimowy!

Zgodnie z unijną dyrektywą z 2001 roku, czas zimowy zaczyna się w ostatnią niedzielę października, a czas letni – w ostatnią niedzielę marca. W Polsce kwestie te reguluje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r., które przedłużyło obowiązywanie podwójnego systemu czasu o kolejne pięć lat. 

Co ciekawe, już w 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła konsultacje społeczne, w których aż 84% Europejczyków opowiedziało się za zniesieniem zmiany czasu. To rekordowy wynik – aż 4,6 miliona odpowiedzi napłynęło z całego kontynentu. Mimo to propozycja rezygnacji z przesuwania zegarków utknęła w martwym punkcie – prace legislacyjne przerwała pandemia COVID-19.

Po co to wszystko?

Pierwotnym celem wprowadzenia zmiany czasu była oszczędność energii. Pomysł ten pojawił się jeszcze w czasie wojen światowych, a następnie odżył w latach 70. XX wieku podczas kryzysu naftowego. Dziś jednak, w dobie nowoczesnych technologii i całodobowego trybu życia, różnice w zużyciu energii są marginalne, a argumenty za utrzymywaniem tego rozwiązania coraz słabsze.

Wiele krajów już zrezygnowało z manipulowania zegarami. Rosja od 2014 roku na stałe przeszła na czas zimowy. Islandia i Białoruś również nie zmieniają czasu, pozostając w jednym rytmie przez cały rok.

Cena, jaką płacimy za „dłuższy sen"

Zmiana czasu to nie tylko zamieszanie z zegarkami. Dla naszego organizmu nawet godzinna różnica to realne zaburzenie rytmu dobowego, który reguluje poziom hormonów, apetyt, ciśnienie krwi i nastrój. Dr Michał Skalski z Poradni Leczenia Zaburzeń Snu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnia, że zdrowe osoby zwykle przystosowują się do zmiany w ciągu 2–3 dni. Gorzej radzą sobie ci, którzy cierpią na bezsenność, nadmierną senność czy mają nieregularny tryb życia.

- Pacjenci z zaburzeniami snu muszą uczyć swój mózg regularnego zasypiania lub rozsądnego korzystania z drzemek. W ich przypadku zmiana czasu nawet o godzinę to konieczność całkiem nowego treningu behawioralnego, dodatkowy stres i utrudnienie terapii – tłumaczy dr Skalski.

Lekarze zwracają też uwagę, że w okresie po zmianie czasu rośnie liczba zawałów serca, a u niektórych nasilają się objawy sezonowego obniżenia nastroju, tzw. depresji zimowej (SAD).

Eksperci radzą, by przygotować się do niej stopniowo - przez kilka dni przed przestawieniem zegarków warto kłaść się i wstawać o 10–15 minut później. Pomaga też poranne światło dzienne, które naturalnie „ustawia" nasz wewnętrzny zegar. Warto zrezygnować z wieczornej kofeiny, ciężkich posiłków i ekranów tuż przed snem. W przypadku osób wrażliwych na niedobór światła, skuteczna może być fototerapia - czyli poranne naświetlanie specjalnymi lampami emitującymi jasne, naturalne światło. To nie tylko poprawia nastrój, ale i reguluje rytm snu.

Zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi już w nocy z 25 na 26 października. Cofniemy zegarki z godziny 3:00 na 2:00 – i choć zyskamy godzinę snu, nie dajmy się zwieść, że to jedyna „korzyść". Dla wielu osób ta pozornie drobna zmiana to spore wyzwanie dla organizmu i samopoczucia. Bo choć zegary cofniemy, czasu – niestety – nie cofniemy nigdy